30 Ağustos 2025İş sağlığı ve güvenliği (İSG) mevzuatı, iş yerlerinde kullanılan makine, ekipman ve tesisatların belirli aralıklarla kontrol edilmesini zorunlu kılar. Bu kontrollerin amacı, hem çalışanların güvenliğini sağlamak hem de olası iş kazalarını önlemektir. Özellikle yıllık periyodik kontroller, işletmenin İSG kültürünün temel taşlarından biridir.
Peki yıllık periyodik kontrollerde nelere dikkat edilmeli, bu süreç nasıl yönetilmelidir?
Yıllık Periyodik Kontroller Nedir?
a) Tanımı
Yıllık periyodik kontroller, iş yerinde kullanılan iş ekipmanlarının ve tesisatların, belirlenen standartlara ve mevzuata uygun olarak yetkin kişiler tarafından denetlenmesi sürecidir.
b) Yasal Dayanak
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve “İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği”, işverenlere düzenli kontrol yükümlülüğü getirmektedir. Bu yönetmelikte hangi ekipmanların hangi periyotlarla kontrol edilmesi gerektiği ayrıntılı şekilde belirtilmiştir.
c) Kapsamı
Yıllık kontroller şunları kapsar:
- Kaldırma ve iletme ekipmanları (vinç, forklift, asansör vb.)
- Basınçlı kap ve tesisatlar (kompresör, buhar kazanı, hava tankı)
- Elektrik tesisatları ve topraklama sistemleri
- Yangın söndürme sistemleri
- Havalandırma ve iklimlendirme sistemleri
Yıllık Periyodik Kontrollerin Önemi
Çalışan Güvenliğini Sağlar
Kullanılan ekipmanlarda zamanla yıpranma, arıza veya güvenlik zafiyeti oluşabilir. Düzenli kontrol sayesinde çalışanlar güvenli bir ortamda çalışmaya devam eder.
İş Kazalarını Önler
Birçok iş kazasının nedeni, bakım ve kontrol eksikliğidir. Periyodik kontroller sayesinde potansiyel riskler önceden tespit edilir ve kazalar en aza indirilir.
Mevzuata Uyum Sağlar
Yıllık periyodik kontrolleri yaptırmayan işletmeler denetimlerde idari para cezaları ile karşılaşabilir. Ayrıca olası kazalarda işverenin hukuki sorumluluğu artar.
Ekipman Ömrünü Uzatır
Düzenli kontrol ve bakım, makine ve ekipmanların daha uzun süre verimli kullanılmasını sağlar. Bu da işletmeye ekonomik fayda getirir.
Yıllık Periyodik Kontrollerde Dikkat Edilmesi Gerekenler

Yıllık Periyodik Kontroller
Yetkin Kişilerce Yapılmalı
Kontroller, ilgili mühendislik alanında uzman ve yetkilendirilmiş kişiler tarafından yapılmalıdır. Yetkisiz kişilerce yapılan kontroller geçersiz sayılır.
Mevzuata Uygun Periyotlarla Gerçekleştirilmeli
Bazı ekipmanlar yılda bir, bazıları ise daha kısa aralıklarla kontrol edilmelidir. Örneğin:
- Vinçler ve forkliftler: 1 yıl
- Kompresör ve basınçlı kaplar: 1 yıl
- Elektrik tesisatı ve topraklama: 1 yıl
- Yangın tüpleri: 1 yıl
Kontrol Sonuçları Belgelenmeli
Her kontrol sonunda periyodik kontrol raporu hazırlanmalı ve iş yerinde saklanmalıdır. Bu raporlar hem denetimlerde hem de olası kaza durumlarında işletmeyi hukuki açıdan korur.
Tespit Edilen Eksikler Giderilmeli
Kontrol sırasında tespit edilen uygunsuzluklar rapora işlenir. İşverenin bu eksiklikleri ivedilikle gidermesi gerekir. Aksi halde ekipmanların kullanımı ciddi risk oluşturur.
Düzenli Takip Sistemi Kurulmalı
Periyodik kontrollerin aksatılmaması için işletmeler, yıllık bir plan hazırlamalı ve bu plan doğrultusunda kontrolleri takip etmelidir.
Periyodik Kontrollerin İşletmeye Sağladığı Faydalar
- Daha güvenli bir çalışma ortamı oluşturur.
- İş kazaları ve meslek hastalıklarının önüne geçer.
- Sigorta ve tazminat süreçlerinde işletmenin elini güçlendirir.
- İş verimliliğini artırır, plansız duruşları azaltır.
- Mevzuata uygunluğu sağlar, cezai yaptırımların önüne geçer.
Güvenli İşletmeler İçin Düzenli Kontrol Şart
Yıllık periyodik kontroller, yalnızca yasal bir zorunluluk değil, aynı zamanda işletmelerin sürdürülebilirliği için kritik bir gerekliliktir. Düzenli ve doğru yapılan kontroller, hem çalışan sağlığını korur hem de işletmeye uzun vadeli ekonomik fayda sağlar.
OSGB hizmetlerimiz kapsamında, uzman mühendis ve teknik ekiplerimizle yıllık periyodik kontrollerinizi mevzuata uygun şekilde gerçekleştiriyor, işletmenizi güvence altına alıyoruz.





