2 Temmuz 2025İş sağlığı ve güvenliği, çalışma hayatının en önemli konularından biridir. Bu alanda görev yapan iş güvenliği uzmanlarının yetki ve sorumlulukları ise sınıflarına göre değişir. Bu yazıda A, B ve C sınıfı iş güvenliği uzmanları arasındaki farkları sade bir dille anlatacağız.
İş Güvenliği Uzmanı Sınıfları Nedir?
İş güvenliği uzmanları, iş yerlerinde çalışanların güvenliğini sağlamakla görevlidir. Ancak her uzman her iş yerinde görev yapamaz. Uzmanların görev alabilecekleri iş yerleri, sınıflarına göre sınırlandırılmıştır. İş güvenliği uzmanı olun.
C Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı
C sınıfı uzmanlar, iş güvenliği alanına ilk adım atan uzmanlardır. Bu belgeye sahip kişiler sadece az tehlikeli iş yerlerinde görev yapabilir. Örneğin, ofis ortamları veya bazı hizmet sektörü işletmeleri bu kapsama girer.
C sınıfı olmak için mühendislik, mimarlık, fen-edebiyat fakültelerinin fizik, kimya, biyoloji bölümleri, teknik öğretmenlik ya da iş sağlığı ve güvenliği bölümlerinden mezun olmak gerekir. Ardından Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş bir eğitim kurumundan eğitim alıp sınavı geçmek zorunludur.
B Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı
B sınıfı uzmanlar, hem az tehlikeli hem de tehlikeli iş yerlerinde görev alabilir. Bu uzmanlar daha geniş bir yelpazede çalışabilir. Örneğin, imalat sektörü ya da küçük çaplı inşaat faaliyetleri bu kapsamda olabilir.
C sınıfı belgeli bir uzman, en az 3 yıl fiilen çalıştıktan sonra B sınıfı uzmanlık eğitimine katılabilir. Eğitimi tamamladıktan ve sınavı geçtikten sonra B sınıfı olabilir.
A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı
A sınıfı uzmanlar, bütün tehlike sınıflarında görev alabilir. Yani az tehlikeli, tehlikeli ve çok tehlikeli iş yerlerinde çalışabilirler. Maden ocakları, büyük inşaat projeleri, kimya tesisleri gibi yüksek riskli alanlar A sınıfı uzmanlık gerektirir.
B sınıfı belgeli bir uzman, en az 4 yıl fiilen çalıştıktan sonra A sınıfı eğitimine katılabilir ve sınavı geçerek A sınıfı olabilir.
Sınıflar Arası Geçiş Nasıl Olur?
İş güvenliği uzmanları, zamanla deneyim kazanarak sınıf atlayabilir. Ancak bu süreç belirli kurallara bağlıdır.
C’den B’ye Geçiş
Bir C sınıfı uzman, belgeyi aldıktan sonra en az 3 yıl boyunca tam zamanlı çalışmışsa B sınıfı eğitimi alabilir. Eğitimin ardından ÖSYM tarafından yapılan merkezi sınavda başarılı olması gerekir. Bu sınavda genellikle iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı, risk değerlendirmesi, iş hijyeni gibi konular sorulur.
B’den A’ya Geçiş
B sınıfı bir uzman, belge tarihinden itibaren en az 4 yıl çalıştıktan sonra A sınıfı uzmanlık eğitimi alabilir. Bu eğitimi başarıyla tamamlayan uzmanlar, sınava girip başarılı olduklarında A sınıfı uzman olabilirler. Bu sayede çok tehlikeli iş yerlerinde görev alma hakkı kazanırlar.
Doğrudan A veya B Sınıfı Olmak Mümkün mü?
Eğer kişi iş sağlığı ve güvenliği alanında yüksek lisans yaptıysa, doğrudan B sınıfı olma hakkı kazanabilir. Ayrıca bazı durumlarda A sınıfı da olunabilir. Ancak bunun için ilgili yönetmeliklerde belirtilen koşulların sağlanması gerekir.
Hangi Sınıf Uzman Hangi İş Yerinde Görev Alabilir?
İş yerleri, yapılan işin niteliğine göre üç sınıfa ayrılır: az tehlikeli, tehlikeli ve çok tehlikeli. İş güvenliği uzmanlarının görev alabilecekleri yerler de buna göre belirlenir.
Az Tehlikeli İş Yerleri
Ofisler, çağrı merkezleri, mağazalar gibi alanlar bu gruptadır. Bu iş yerlerinde C sınıfı uzman yeterlidir. Ancak isterse B ya da A sınıfı uzman da görev yapabilir.
Tehlikeli İş Yerleri
Küçük ölçekli üretim yapan fabrikalar, bazı temizlik firmaları, elektrik tesisat işleri bu grupta yer alır. Bu iş yerlerinde en az B sınıfı uzman gerekir. A sınıfı uzmanlar da bu iş yerlerinde görev alabilir. Ancak C sınıfı uzmanlar bu alanlarda görev alamaz.
Çok Tehlikeli İş Yerleri
İnşaat şantiyeleri, maden ocakları, yüksek basınçlı kazanların kullanıldığı santraller bu gruptadır. Bu iş yerlerinde sadece A sınıfı uzmanlar görev alabilir. Çünkü bu alanlarda risk seviyesi çok yüksektir.
Uzman Sınıfınızı Doğru Seçin
A, B ve C sınıfı iş güvenliği uzmanları, görev yapabilecekleri iş yerlerine göre ayrılır. C sınıfı uzmanlar sadece az tehlikeli yerlerde; B sınıfı uzmanlar az tehlikeli ve tehlikeli yerlerde; A sınıfı uzmanlar ise tüm tehlike sınıflarında çalışabilir. Sınıf geçişleri için belirli çalışma süreleri ve sınav şartları vardır. İş yerinin ihtiyacına uygun doğru uzmanla çalışmak, iş kazalarının önlenmesinde büyük rol oynar.
